آری، اسلام نیز یک "علم" است. اما علمی که اسلام از آن سخن می گوید نه فیزیک است، نه فقه و نه جامعه شناسی! این ها را یک مستشرق فرنگی هم می تواند بعنوان رشته علمی خود انتخاب کند و بیاموزد. علمی که اسلام از آن سخن می گوید، اطلاع فنی یک مغز بر یک سلسله قواعد خاص یک رشته نیست، علمی که اسلام از آن سخن می گوید: "نور" است. "العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشاء"، نوری است که دل را روشن می کند. آگاهی فنی نیست، خودآگاهی فطری است، روشنفکری است(نور)، احساس مسئولیت است و شناخت راه و "علم هدایت".

"روحانی"، بارها گفته ام، هم مفهومش و هم مصداقش و حتی هم لفظش، از فرنگ آمده است، خیلی هم تازه! همراه فکل و کراوات و دیگر مظاهر غربزدگی. دنیامان را به سرمایه داریشان آلوده و دینمان را به کلیسلشان! به متجددهامان - به نام تمدن- قرتی بازی یاد دادند و رقاصی و کوکتل پارتی و شرابخواری و آزادی های فقط جنسی، و به متقدم هامان که حصار ایمان و تعصب دینی و سنتی مانع بود، بنام دین، تعزیه گردانی و زنجیرزنی و قفل بندی و نعش کشی و صلیب کشی(علامت یا جریده) و خیلی خرافه ها نیز که ساخت قرون وسطای خودشان بود، آهسته خیزاندند در اعماق قلبمان و مغزمان و ایمان منطقی و مترقی و عملی و انسانی مذهبی مان، روح و شفاعت و توسل و ولایت و شهادت همه را تار کردند و خراب!

دکترعلی شریعتی